Lee

ông bà ngoại sinh được 6 người con. mẹ mình là chị cả. đối với mình thì mẹ là tấm gương tuyệt vời nhất trong gia đình ông bà. làm gì cũng giỏi và làm được những điều lớn lao, lo lắng được cho nhiều người. nhưng tất nhiên mẹ cũng có những điểm yếu mà có lẽ đã hình thành nên do hoàn cảnh, do câu chuyện đặc biệt của một cuộc đời giỏi giang vén khéo và biết lo xa, thành những nét cố hữu khó mà thay đổi. một trong số đó là việc mẹ ít sắp xếp được cơ hội và thời gian cho anh em mình gắn kết với họ hàng bên ngoại. so với mẹ thì bố có vẻ siêng năng và hứng thú với chủ đề này hơn nhiều. bằng chứng là gần như mỗi tháng bố đều về nhà nội hai lần và rất hay trò chuyện về xóm làng, dòng họ dưới quê cho tụi mình, cứ có dịp là kéo tụi mình về. cách thương của mẹ thì khác. mẹ thương thiết thực. phải lo được cho người ta, phải chìa tay ra giúp được khi người ta cần thì mới gọi là thương. không cần kè kè bên nhau nhưng mỗi người chăm chỉ làm lụng, lo cho bản thân ngon lành trước rồi từ từ đủ khả năng gi...

Tối mùa hè trong căn nhà "mới". Thực ra mới với người chưa biết chứ với mình thì cũng mấy tháng rồi.  Nếu có gì thích thú nhất về mùa hè thì có lẽ đó là hương vị của tự do. Hai chữ tự do mà ai ai cũng nói về, cũng ao ước, nhưng không nhiều kẻ thực sự biết làm gì với nó. Hay thậm chí biết nó mặt mũi hình hài như thế nào. Rất nhiều khi trên hành trình "chuẩn bị cho tự do", họ đã đánh mất tự do. Tự do chắc hẳn là một thứ gì đó đâu đây, ngay lúc này. Là một thứ có hình hài lộn xộn, khó định nghĩa. Có người thấy không khí tự do trong một đoạn phim quay chậm với nền nhạc thư giãn, có người thấy nó trong hình ảnh "check-in" các địa điểm du lịch châu Âu của người bạn mình trên Facebook. Lại có người thấy nó trong túi tiền đầy ú ụ hay quỹ thời gian trống đáng thèm muốn của một người bạn khác. Tự do không nằm ở cái ta nhìn thấy mà là trong cảm nhận của chủ nhân những trải nghiệm ấy. Tương tự ta cũng có thể có một khoảnh khắc đời thường ngập tràn tự do, gấp nhiều lần...

  Nhiều năm rồi mới động vào cây sáo. Thấy nhớ hồi năm nhất học sáo với anh Minh. Bây giờ một số kiến thức và kỹ năng (ở mức vỡ lòng) hồi đó vẫn không mất, nhưng cũng là lúc đối chiếu lại rằng việc học ngắt quãng hồi đó đã đem lại lợi - hại như thế nào. Nhìn rộng ra về việc học tập của con người thì thấy kỹ năng nền móng quan trọng thế nào - hồi đó anh Minh kêu cả buổi chỉ tập thổi đúng một nốt Đồ - cũng như chuyện Leonardo da Vinci - dù là một thiên tài, cũng bắt đầu bằng cách vẽ đi vẽ lại hình quả trứng. Cơ bản như chuyện cầm sáo ra sao, đặt môi thế nào, thổi sao cho trong, không nghe phù phù, không tốn hơi và nhanh mệt, cũng là chuyện nhỏ mà bỏ qua thì những bước tiếp theo không cần học nữa. Thế mà người học mới - bao gồm mình hồi đó - lúc nào cũng chỉ nôn nóng được tập thổi theo bài hát, cứ một mình một ý, tự cảm âm, thổi nốt. Bây giờ cũng tập toẹ thổi được từ đầu đến cuối mấy bài như Ánh trăng nói hộ lòng tôi, Xe đạp, Làng tôi,... Nhưng nghe thì chả khác nào giọng hát Chai-en...

Đây có lẽ đúng hơn là một tựa đề buồn cười. Maria Johannes là cái tên mình... bịa ra để gửi thư cho Red Cross Finland nhằm tố cáo Anthony, điều phối viên Oulu của tổ chức. Chuyện tố cáo ấy cũng là một chuyện buồn cười hơn là cái gì đáng để suy nghĩ. Vì mình, đúng hơn là tụi mình, chỉ là một số trong vô số người đã chịu đựng Anthony. Cái cách lão ấy làm cho người ta khó chịu rất ít khi gợi ra cảm giác sợ hãi, mà chỉ là thương hại. Và chịu đựng, rất nhiều sự nhắm mắt cho qua. Cho tới một ngày, mình, dưới cái tên Maria Johannes, đã soạn cho Red Cross một bức thư ra trò, đủ để chọc cho Anthony tức điên tới mức mở hẳn một cuộc điều tra nhiều tuần liền mà mình dù có ở nhà mấy tuần liền làm thesis cũng không qua được sự nghi ngờ của lão. Kết cục là một cuộc tranh luận dài đúng 2 giờ đồng hồ mà kết lại, Anthony không những không thể đuổi việc mình - vì điều đó sai luật và vì mình là một fundraiser giỏi, mà còn phải nhận những lỗi sai và động viên mình tiếp tục làm việc. Khi mình xin nghỉ hẳn đ...

Gần nhà có chợ đồ cũ, hôm nào rảnh mình lại chạy ra chơi. Đảm bảo không bao giờ chán vì đồ được thay mới liên tục mà nhiều đồ thú vị, chẳng thể đoán được tuần này sẽ có những món gì. Mỗi chủ nhân thuê một gian hàng bé xíu, trên có móc treo, dưới có ngăn để đồ, dưới cùng là chỗ để giày dép và các vật cồng kềnh. Phí thuê một tuần là 30€, thuê lâu thì tốn tiền nên đảm bảo tuần nào ra cũng có nhiều gian hàng mới. Rất ít khi có gian hàng trống, cả một khu chợ rộng mênh mông đầy nhóc đồ đạc, nhìn hoa mắt, nhưng dòm kỹ từng ngóc ngách thì không bao giờ hết bất ngờ. Đi chợ đồ cũ mà hiểu người Phần hơn. Cái xứ gì mà dân hiền lành, nhẹ nhàng tình cảm, chú ý tiểu tiết, thích ở nhà, lại yêu thiên nhiên. Cứ trông cơ man nào là món đồ gia dụng bé xíu với hoạ tiết hoa lá, hoạt hình, cây cối, chó mèo là thấy. Mỗi thứ xinh một kiểu, mà thứ nào đã đem ra chợ bán là được vệ sinh sạch sẽ, nhiều món được gói ghém cẩn thận, trân trọng. Đem mấy thứ như vậy về nhà cảm thấy tin tưởng hơn vì nghĩ rằng chủ nhân ...

Mình viết post này để khoe hình mình chụp cho Fereshteh, bạn thân nhất hiện tại của mình ở Phần Lan. Mặc dù mình có rất nhiều bạn tốt cùng lớp, nhưng bạn thân nhất của mình lại đến từ chỗ làm thêm. Fereshteh người Iran. Hồi mình gặp bạn là bạn mới vào Red Cross chưa lâu và đang suffer với việc không thể tìm được donation. Không như nhiều sinh viên rủng rỉnh khác có thể bỏ việc khi chán, Fereshteh có động lực mạnh mẽ phải ở lại Red Cross như mình. Đối với mình, động lực ấy chủ yếu vì tính mình lì, không thích đầu hàng và muốn học kỹ năng làm việc sau nhiều năm tháng quá tập trung học thuật. Còn với bạn mình, động lực đến từ tình thế của một người Iran sang đây vì một hợp đồng PhD, không may bị cắt giữa chừng và vì một số lý do riêng không thể quay trở lại quê hương. Những câu đầu tiên Fereshteh nói với mình là "Tao rất cần công việc, tao không thể nghỉ". Thời điểm bạn vào làm thì mình đã kịp là một fundraiser tương đối cứng cáp ở Red Cross. Mình “thu nạp” bạn về chung team, cù...

Là người Việt, mình thích ăn cơm riêng trong chén nhỏ vì cơm sẽ luôn khô sạch, không lẫn với các món khác rồi ướt nhèm nhẹp. Một đũa cơm ăn kèm một miếng thịt, miếng rau, ăn như thế cảm thấy ngon hơn, bữa ăn cũng trở nên cẩn thận và cầu kỳ hơn.  Chén ăn cơm phải tìm đúng loại chén nhỏ, cầm vừa tay, ăn hết xới chén khác, chứ không ăn trong chén hay tô quá to. Mình nghĩ tác dụng của chén nhỏ là giúp tay cầm không bị nặng và cơm không bị nguội trong lúc ăn, vì chưa kịp nguội đã vơi, ăn chén hai sẽ lại có cơm nóng từ nồi. Đĩa đựng thức ăn cũng không nên quá to, vì mâm cơm Việt có đặc điểm là chia thành nhiều món khác nhau, đĩa to chiếm diện tích nhiều mà để đồ ăn dư chỗ nhìn xấu. Mỗi bữa ăn sẽ có món mặn ăn kèm, như thịt, rau (nếu rau luộc lạt thì chắc chắn sẽ có thêm chén nước mắm đậm đà bùi vị cá). Một thành phần tưởng vô thưởng vô phạt nhưng thiếu đi sẽ thấy bữa cơm khô khan ấy là bát canh. Canh của người Việt sẽ không sệt đặc quánh như súp của người Tây. Nó lõng bõng nước, thoang t...

Thời gian qua vì bận học nên mình ít cập nhật blog. Thỉnh thoảng sẽ có content mới ở kênh Youtube và Podcast của mình nhưng cũng không quá thường xuyên, cho ai quan tâm. 2022 chắc cũng sẽ là một năm bận bịu như thế thôi.

Mấy hôm trước còn nắng đẹp, trời ấm, vậy mà đùng cái trời đã trở âm u.  Ở đây, mỗi khi trở trời thì mình đều bị chóng mặt tới mức thấy nhà cửa chao đảo và đi đứng không vững. Cách đây hai tuần mình bị khá nặng, nhà cửa xoay tròn như đĩa hát, phải đi bệnh viện và nghỉ mất một tuần. Sau khi mình có triệu chứng, trời bắt đầu mưa gió tơi bời và đúng ba hôm sau thì tuyết đầu mùa rơi.  Sau đó, thời tiết đẹp hơn, mình cũng khỏi và hăm hở đi học đi làm tới kín lịch. Có những hôm nắng ấm, mình cùng bạn đi vào vườn chơi, chụp được mấy tấm hình mùa thu đẹp như tranh (ví dụ như tấm ở trên). Và rồi một sáng nọ thứ giấc mình lại thấy nhà cửa chao đảo (nhẹ hơn, không tới mức xoay tròn). Và nhìn ra cửa sổ mình thấy gió lại thổi mạnh như những ngày ốm đau kia, cái cành cây xanh xanh của những ngày đó nay cũng đã vàng úa, lá thưa thớt, trong mưa gió trông càng tơi tả thảm thương. Tới nay, đã ba hôm trời chưa bớt xám, và mình vẫn còn biêng biêng trong đầu. Những hôm bệnh mình chẳng làm được gì c...

Ngồi sửa cái quần bằng tay mà thấy lâu lắm rồi cuộc sống không có chỗ cho những tỉ mẩn thong thả như vậy.  May vá thật sự rất “thiền”, mình cũng có những tháng ngày ngồi may miệt mài đủ thứ trên đời mà không màng tính toán gì cho tương lai cả. Hồi đó khi đạp máy may, trong đầu mình hay nghĩ tới đoạn văn của Thích Nhất Hạnh trong một cuốn tên là Tình người:  "Các chú có nghe trong Kinh dạy rằng ngày xưa có một vị đại đệ tử chỉ nhờ khâu y mà chứng ngộ không? Để thầy nói cho nghe. Vị đại đệ tử ấy thường tìm sự thích thú an lạc trong việc vá lại những chiếc y đã rách, vá lại cho mình và những bạn đồng tu. Mỗi khi đâm qua một mũi kim, ngài làm phát sinh một tâm niệm lành, một tâm niệm giải thoát. Cho đến một ngày kia, khi mũi kim vừa thấu qua làn vải, ngài liền thấu suốt được một pháp môn thâm diệu, và trong sáu mũi liên tiếp, ngài chứng được lục thông."  Lâu lắm rồi mình chẳng còn động vào may vá, máy may cũng đã bán từ lâu.  Mình đang ngồi sửa cái quần kaki mới mua, lên...

Hôm qua mình tới trường dự buổi chiếu phim do Thea tổ chức. Thea học cùng khoa Edu với mình nhưng khác ngành - Globalisation (cả khoa Edu chỉ có hai chương trình Thạc sĩ quốc tế là EdTech của mình và EdGlo của Thea). Buổi xem phim cũng chỉ có vài người: Mình và Omar từ EdTech, Thea và bạn gì quên tên rồi từ EdGlo. Bạn này người Ý, bạn ấy kêu nhận ra mình liền vì từng học online chung, và bạn hiện đang quan tâm tới Cambodia nên chắc cũng sắp quan tâm tới Việt Nam ^^. Ngoài ra còn có hai bạn nữa cũng từ chương trình EdGlo. Phim tụi mình xem là  Le Havre (2011).  Thea nói đạo diễn phim này - Aki Kaurismäki, được cho là đạo diễn xuất sắc nhất Phần Lan đương thời. Le Havre (2011)  kể câu chuyện về một người thợ đánh giày cố gắng bảo vệ một cậu bé nhập cư người châu Phi ở thành phố cảng Le Havre của Pháp. Phim do công ty Sputnik của Phần Lan sản xuất với sự tham gia của các nhà đồng sản xuất quốc tế ở Pháp và Đức. Đây là bộ phim nói tiếng Pháp thứ hai của Kaurismäki, sau La Vie...

Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ những gì mình thấy mới, khác biệt và thấy thích ở đất nước Phần Lan từ vị trí sống hiện tại là thành phố Oulu. Thú thật những ngày đầu tới đây, do chưa đi đâu nhiều, mình chưa cảm nhận được quá nhiều điều khác biệt so với Sài Gòn. Cũng nhờ thế mình không bị buồn trong mấy hôm đầu tới đất lạ. Lúc ngồi trong một quán cafe ở Helsinki khi vừa nhập cảnh, mình có lại cảm giác ngồi cafe ở Sài Gòn sau bao lâu thành phố giãn cách. Hay khi đi siêu thị, mình không thấy quá lạ lẫm giữa các món đồ ăn uống phương Tây vì hồi trước có một đợt mình hay đi Annam Gourmet Market ở quận 2. Thời tiết tháng Bảy cũng nhiều nắng, gió mát, thi thoảng có mưa. Nhưng dần dần mình cũng để ý thấy nhiều điểm khác và rất khác. Mình muốn tập hợp chúng trong bài viết này để lưu lại. Bài viết sẽ được cập nhật thường xuyên khi có thêm câu chuyện để kể. Xe bus Xe bus bên này ngoại trừ việc mới, rộng, chạy nhanh do không tắc đường và dùng thẻ từ thay vì tiền mặt thì mình thích nhất là việc...

Mình tới Oulu vào hè năm thứ nhất, có nghĩa là trước đó mình đã có bạn bè qua... Zoom. Từ tutor, tới bạn cùng lớp, tới người quen của người quen. Tuy tương tác online không thể so sánh được với tương tác ngoài đời thực, nhưng khi gặp nhau vẫn cảm thấy nhanh chóng hoà hợp, vui vẻ, đôi khi như đã thân lâu.  Omar Khi mình xuống máy bay thì Omar ra đón. Omar học cùng chương trình với mình, trước một khoá. Mỗi khoá chỉ có trên dưới 10 bạn nên thường sinh viên trong hai khoá kế nhau đều biết nhau. Omar là người Sudan. Khi nó hỏi mày có biết đất nước của tao không thì mình nói mình nghe cũng quen. Nhưng khi nó hỏi quen như thế nào thì mình mới nhớ ra thật ra quen là bởi ở Việt Nam có một dân tộc có tên từa tựa: Xơ-đăng. Còn về đất nước Sudan thì mình chẳng biết gì ngoài một cái tên. Từ sân bay, bọn mình đi bus tới trung tâm thành phố rồi đi bộ tới chỗ đổi xe bus về nhà mình ở gần trường Đại học. Khi mới tới, cái gì cũng ngơ ngác, lạ lẫm. Tới đâu Omar giới thiệu cho mình tới đó. Nào là toà...