Bài đăng

Nghĩ ngợi lan man trong một ngày buồn của giáo dục

Hình ảnh
1. Vụ việc em học sinh lớp Một tử vong trên xe là một câu chuyện buồn của giáo dục trong thời điểm đầu tuần, đầu năm học mới. Con số Một là con số của sự khởi đầu, em học sinh chập chững bước vào cánh cửa trường học mang theo biết bao hy vọng của gia đình và hẳn là cả những háo hức của bản thân em. Cánh cửa mở ra những tưởng sẽ chỉ đem đến những “viên kẹo ngọt ngào”, nào ngờ đã quá sớm đóng lại với em. 2. Bên cạnh tài xế, lãnh đạo nhà trường, ở đây, một người có lỗi lớn là giáo viên phụ trách điểm danh, báo cáo (có thể là GV chủ nhiệm hoặc người GV chuyên trách việc này). Công việc điểm danh, báo cáo đã có lỗ hổng mà hậu quả lập tức đem về quá lớn, không cách gì khắc phục, khó lòng mà bao biện. Đó là một bài học đắng cay. Lỗi do quy trình? Nhưng công việc của nhà giáo dục có những chỗ mà tình thương, trách nhiệm bù lấp được cho những sơ hở của quy trình. Vậy nhưng tất cả những người lớn trong câu chuyện, không một ai làm được công việc bù lấp này. Trong các ngành khác, sai l...

Nhất Linh và Đà Lạt

Hình ảnh
Nhất Linh nổi tiếng vì các tiểu thuyết thời Tự lực văn đoàn, vì từng làm chính trị, giữ tới chức Bộ trưởng, vì tính cách xông xáo dấn thân, sự ngay thẳng quyết liệt, cái chết do tự tử vào ngày trùng thất (7/7). Câu nói đi vào lịch sử của Nhất Linh là “Đời tôi để lịch sử xử. Tôi không để ai xử cả.” Nhất Linh là một trí thức có nghĩa khí mà câu chuyện về ông luôn được trầm trồ, hâm mộ. Hồ i Đại học mình có làm một báo cáo khoa học về ông. Nhất Linh có liên quan gì đến Đà Lạt? Chúng ta có thể đọc bài viết "Tiếng hắc tiêu trên đồi thông" trong cuốn sách "Đà Lạt - một thời hương xa" của Nguyễn Vĩnh Nguyên. Sống và hoạt động chủ yếu ở Hà Nội, Sài Gòn, nhưng ít ai biết Nhất Linh có 4 năm ở ẩn ở Đà Lạt. Bốn năm ấy ông đã thật sự nhàn dật, ngày càng lùi sâu vào rừng, trồng và nghiên cứu sâu về lan, và viết tiểu thuyết Xóm Cầu Mới. Cuốn tiểu thuyết này chính là đề tài nghiên cứu của mình hồi sinh viên - một cuốn tiểu thuyết trường thiên có tính cách rất Việt Nam. ...

Một tí cái tình

Hình ảnh
1. Bỗng nhiên mình mong sao em học sinh nào cũng được học Văn một cách tử tế, tốt nhất là hơn thế hệ mình, hoặc ít ra cũng được như mình từng may mắn thọ giáo các thầy cô của mình. Vì khi đó, có thể em sẽ biết được rằng nhiều câu chuyện hôm nay là không hề mới. Lấy ví dụ, người xưa từng than thở: Thương thay con cuốc giữa trời Dầu kêu ra máu có người nào nghe. Con cuốc chính là những người thấp cổ bé họng trong cuộc đời. Em cũng sẽ biết được câu chuyện về những người dân lênh đênh mặt nước, chiếc bóng thảm sầu trong khi quan phụ mẫu “sống chết mặc bay” ngồi trên nhà cao, ấm áp, vui vẻ. Đó là truyện ngắn đầu tiên của Việt Nam, do Phạm Duy Tốn viết, trong thời kỳ mà bóng đêm của chế độ phong kiến hãy còn bao trùm. Em cũng sẽ đọc được nỗi thương dân đau đáu của Nguyễn Trãi, Đỗ Phủ, trong đau khổ của mình vẫn chỉ ước cho khắp thiên hạ đều hân hoan, thái hoà. Em sẽ khó quên tâm sự “tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc”, lo trước kẻo dân phải lo sau, còn cái vui thì x...

Tưởng niệm thầy Chu Văn Sơn

Hình ảnh
Dạy học sinh lứa 2k trở đi, lại ở trong những ngôi trường hiện đại bậc nhất của thành phố lớn nhất nước, không khỏi thấm thía những khác biệt. Khác biệt vô vàn, nhưng trong đó, chắc chắn có chuyện những đứa trẻ nhà giàu không ai dại gì đi say mê văn chương, ngấu nghiến sách vở văn học Việt Nam nhiều như đám gà chọi trường chuyên thời ấy. Nhiều khi ngồi với học sinh, cảm thấy khoảng cách thế hệ là  cái quá rõ ràng, bởi vì muốn nói cho chúng về những đam mê mà mình cho rằng rất rất ý nghĩa đó, mình không biết nói từ đâu, nói sao cho chúng cũng thấy hay ho và ý nghĩa. Làm sao nhỉ, có thể nào để cho những đứa trẻ 16, 17 tuổi ôm vào lòng một thần tượng nào đó không phải là ca sĩ Hàn Quốc, diễn viên Thái Lan, mà là một nhà thơ Việt Nam chẳng hạn? Để chúng biết đồng cảm mà sầu thương cùng những người ở những cảnh ngộ chẳng liên can gì đến ta, ví như hôm trước mình đã giảng cho học sinh về Hàn Mặc Tử: Em có hình dung một người đang sống bên trời quên lãng, cách thế giới đời thường một...

Chuyện định kiến

Hình ảnh
Ngày lễ, ngồi lai rai mấy món nướng tại nhà với nhiều cô chú anh chị, lắng nghe câu chuyện của những người dạn dày kinh nghiệm đi làm. Lan man lại dẫn tới chuyện định kiến về người nơi này, nơi kia. Thanh Hoá thế này, Nghệ An thế nọ, Hà Tĩnh thế kia, ... Con nhỏ ngồi tròn mắt, lắng nghe. Trong đầu có mấy suy nghĩ: 1. Định kiến tất yếu sẽ hình thành, trong bất kỳ nhóm người nào. Nó không hẳn là ác ý, mà chỉ là thói quen, xu hướng đúc kết, khái quát, hình thành những kinh nghiệm ứng xử để người sau dễ dàng hơn người trước, ít sai lầm hơn người trước. 2. Điểm chung trong tính cách con người theo vùng miền là có thật. Điều này khỏi cần chứng minh, những đặc điểm lịch sử, văn hoá, kinh tế, thiên nhiên sẽ hình thành nên những lối ứng xử đặc trưng, giúp cho con người mỗi nơi thích nghi với nơi đó. 3. Bất cứ vùng miền nào cũng có những nét chung trong tính cách, không riêng gì mấy tỉnh nói trên. Có điểm hay, điểm dở. Tuy nhiên, luôn sẽ có một vài xu hướng được chấp nhận, mạnh lên, trở nên ...

Ngày nắng nóng

Hình ảnh
Trời nắng nóng. Mình đi bộ ra ngoài tìm một liều thuốc trị ho nhưng tất cả các hiệu thuốc quanh nhà đều đóng cửa. Nhiều hàng quán khác cũng đóng cửa. Quán cà phê đông kín người, ai nấy đều tìm một chỗ trốn bé nhỏ có làn hơi lạnh phà phà trên đầu để cùng chăm chú nhìn vào màn hình điện thoại, đọc tin tức về ngoài kia: Sài Gòn nắng nóng cao điểm còn người Hà Nội lại khốn khổ vì sương mù, và lúc rạng  sáng, trước khi ánh nắng oi ả đầu tiên của một ngày khắc nghiệt kịp ló rạng, có một cậu bé lớp 10 đã chọn vĩnh biệt cuộc đời vì áp lực học tập. Có một số người, một số nghề có thể tạm nghỉ khi thời tiết khó chịu quá, nhưng một số thì không. Cuộc mưu sinh vẫn đẩy họ ra đường. Trên vỉa hè, một người tài xế lái xe ba gác cực nhọc "ve" chiếc xe cồng kềnh. Nước mía thì khổng lồ, còn trà đào uống bằng xô. "Xô" trà đào người tài xế Grab đang uống, không biết đã được đổi bằng tiền lời của bao nhiêu cuốc xe ngày nắng nóng? Đi bộ giữa một trưa mùa hè như vậy, thấy tất cả những ...

Hai chậu sen, sáu câu chuyện nhỏ

Hình ảnh
1. Bé học trò thấy cô có một chậu cây bạn nam, liền tinh ý mua tặng cô một chậu cây bạn nữ.  Nhưng bé à, trong đời nhiều khi không phải cứ có bè có bạn là hay, cứ một mình là đáng thương. Dù rằng, có bạn thì cũng vui lắm... 2. Nhưng bé không hỏi ý cô, mà ship liền chậu cây qua tặng. Đó là ý trời rồi. Nhiều khi mình không muốn có đôi, mà đời bắt mình có cặp. Chắc là như vậy... Cho nên một ngày đẹp trời, bạn sen-đá-nam bất đắc dĩ đón một bạn nữ về chung một chỗ ngồi trong căn nhà cô. Tụi nó quá giống nhau, quá hợp, nên tách ra thì kỳ lắm. Vậy là lúc nào bạn nam cũng có bạn nữ kè kè đi theo. Không biết tụi nó mơ mộng gì, ngày nào cũng mơ mộng cùng nhau. 3. Hồi còn chưa có bạn nữ, cô thương bạn nam lắm. Cô không có gì nhiều cho nó, chỉ có ... nước. Cô tưới tắm chăm chỉ dữ lắm. Ngày nào cũng cho nó uống nước no. Sợ mình đi làm, nó ở nhà nó khát mà mình không biết. Rồi mấy ngày sau, những cánh sen đá bắt đầu ung ủng vàng, rồi héo, rụng, để lại chậu cây lưa thưa hơn trước. Cái cô ng...