Lee

Hôm qua mình tới trường dự buổi chiếu phim do Thea tổ chức. Thea học cùng khoa Edu với mình nhưng khác ngành - Globalisation (cả khoa Edu chỉ có hai chương trình Thạc sĩ quốc tế là EdTech của mình và EdGlo của Thea). Buổi xem phim cũng chỉ có vài người: Mình và Omar từ EdTech, Thea và bạn gì quên tên rồi từ EdGlo. Bạn này người Ý, bạn ấy kêu nhận ra mình liền vì từng học online chung, và bạn hiện đang quan tâm tới Cambodia nên chắc cũng sắp quan tâm tới Việt Nam ^^. Ngoài ra còn có hai bạn nữa cũng từ chương trình EdGlo. Phim tụi mình xem là  Le Havre (2011).  Thea nói đạo diễn phim này - Aki Kaurismäki, được cho là đạo diễn xuất sắc nhất Phần Lan đương thời. Le Havre (2011)  kể câu chuyện về một người thợ đánh giày cố gắng bảo vệ một cậu bé nhập cư người châu Phi ở thành phố cảng Le Havre của Pháp. Phim do công ty Sputnik của Phần Lan sản xuất với sự tham gia của các nhà đồng sản xuất quốc tế ở Pháp và Đức. Đây là bộ phim nói tiếng Pháp thứ hai của Kaurismäki, sau La Vie...

Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ những gì mình thấy mới, khác biệt và thấy thích ở đất nước Phần Lan từ vị trí sống hiện tại là thành phố Oulu. Thú thật những ngày đầu tới đây, do chưa đi đâu nhiều, mình chưa cảm nhận được quá nhiều điều khác biệt so với Sài Gòn. Cũng nhờ thế mình không bị buồn trong mấy hôm đầu tới đất lạ. Lúc ngồi trong một quán cafe ở Helsinki khi vừa nhập cảnh, mình có lại cảm giác ngồi cafe ở Sài Gòn sau bao lâu thành phố giãn cách. Hay khi đi siêu thị, mình không thấy quá lạ lẫm giữa các món đồ ăn uống phương Tây vì hồi trước có một đợt mình hay đi Annam Gourmet Market ở quận 2. Thời tiết tháng Bảy cũng nhiều nắng, gió mát, thi thoảng có mưa. Nhưng dần dần mình cũng để ý thấy nhiều điểm khác và rất khác. Mình muốn tập hợp chúng trong bài viết này để lưu lại. Bài viết sẽ được cập nhật thường xuyên khi có thêm câu chuyện để kể. Xe bus Xe bus bên này ngoại trừ việc mới, rộng, chạy nhanh do không tắc đường và dùng thẻ từ thay vì tiền mặt thì mình thích nhất là việc...

Một năm qua mình vật vã phá bỏ từng chút một những giới hạn/định kiến trong giảng dạy. Một trong số đó là cái chuyện giảng dạy đồng loạt, đồng phục hóa này. Khi mình cho coordinator của mình xem video giờ dạy tiếng Việt Tiểu học điển hình bên ngoài, bạn ấy đã rất sửng sốt. Tại sao học sinh có thể ngồi yên lâu như thế, phát biểu răm rắp như thế, gương mặt cô trò cứng đờ như thế, và bốn mươi phút chỉ text-based và text-based mà thôi. Không dễ dàng khi tư duy giảng dạy này đã thâm căn cố đế từ khi ta còn là học sinh, được "tạo điều kiện" bằng cách bố trí phòng học và giáo trình. Người ta muốn đồng phục hóa mọi thứ để dễ xử lý trên một số lượng lớn và để dễ "truyền đạt thông tin".  Nhiều nơi, nhiều năm nay hô hào thay đổi. Nhưng nếu vẫn là những cuốn sách/cơ cấu/quản lý mà mình biết đó, áp dụng thêm các "phương pháp mới", thì ta chỉ TƯỞNG là mình đang đổi mới mà thôi. Sao người ta chỉ đòi "giáo viên thay đổi", bây giờ nếu mình nói rằng mình nghĩ giáo...

Mỗi ngày khi lắng nghe bạn bè trong trường trò chuyện, mình đều nhìn thấy những vết sẹo lỗ chỗ như tổ ong chẳng thể liền, từ những cơ sở giáo dục lưu manh (rất tiếc phải nói từ này) họ từng đi qua. Tuổi trẻ ta đâu có nhiều lựa chọn, cũng không khôn khéo lõi đời, và tệ hơn, ta tràn đầy niềm tin và kỳ vọng. Kẻ ít lựa chọn luôn là người yếu thế. Kẻ ngây thơ là người dễ bẻ gãy. Còn mong manh nhất chính là kẻ nào mang niềm tin tưởng tốt đẹp trong đời, vì họ là kẻ chẳng đề phòng. Không gì yếu hơn kẻ đó. Lưu manh ra tay họ tất yếu sẽ bị thương. (Nhưng xét cho cùng lưu manh cũng vì bị thương nên mới tự vệ. Bị thương và không đủ hiểu biết để kéo mình ra khỏi vết thương.) Gương mặt người bạn chung trường mà mình yêu mến đầy những ưu tư, lắng lo cho học sinh, và buồn tủi đôi khi, nhạy cảm thái quá với sự đối đãi, sợ bị lợi dụng, sợ thiệt thòi, sợ đau, dễ vui cũng dễ sầu muộn. Bàn tay chị khéo léo lồng từng bức tranh vào tấm giấy ép, giọng nhỏ nhẻ kể chuyện buồn vui. Mỗi ngày lọ mọ tận tụy với từn...

Đã lâu mình mới lại bắt đầu năm học mới theo cái cách thông thường, cái cách mà mình đã theo 2 năm đầu đi dạy, cũng là cái cách mà hầu hết giáo viên trên thế giới và Việt Nam đang trò chuyện rôm rả trên các diễn đàn. Hôm nay, kết thúc ngày học đầu tiên của năm học mới ( first day of school, yeah) mình sẽ ghi chú lại một số điểm đáng chú ý từ khi quay trở lại trường tới nay. 1. Các buổi tập huấn ( workshop ) Tuần lễ định hướng (orientation week) bắt đầu với những buổi tập huấn (workshop) vốn dĩ là offline nhưng đã được chuyển sang nền tảng online cho an toàn. Trong các buổi tập huấn, mình có lúc hiểu lúc không. Đặc biệt với chuỗi tập huấn về The Monalisa Effect của Matthew Savage thì phải thừa nhận là mình chỉ hiểu được khoảng 30%. Có nhiều lý do như: ngôn ngữ (kỹ năng nghe tiếng Anh của mình luôn yếu nhất trong 4 kỹ năng), chưa quen môi trường (mới làm ở đây nửa năm) nên khó hình dung bối cảnh, không được trang bị các khái niệm nền tảng, nhóm người học đông với nhiều đặc điểm khác ...

1. Hôm nay, trời Sài Gòn rất đẹp. Sáng chỉ mưa một chút, còn lại cả ngày trời se se như mùa thu Hà Nội. Mình đội mưa ra khỏi nhà lúc 10h sáng. Chị T. hẹn mình tới nơi để cho mình mượn thẻ làm mấy giao dịch bên kia. Sau cả ngày hôm qua loay hoay thử bao loại thẻ mà bất thành, thật sung sướng vỡ òa khi giao dịch suôn sẻ. Anh V. mua cho mình và cả nhà chị T. mấy ly trà sữa Phúc Long ngon ngất ngây. Hay đó là vị của sự thoả mãn khi làm xong một việc khó khó, to to. Một năm qua, cũng như đã tham dự một khoá học dài, học qua việc làm, học bằng vô số khoảnh khắc phải lựa chọn. Nhưng ý chí riêng của một người, đều bằng cách nào đó, cuối cùng, đưa người đó tới cái đích nên đến, mà không gây ra những miễn cưỡng, cưỡng cầu, không tạo thống khổ (ấy là cứu nạn ^^). Dù vất vả nhưng cảm giác có thể với tay chạm vào một cái gì thực chất. Có thể nhẩn nha mà tích luỹ, mà học thực chất, mà trải nghiệm, trước khi đồng tiền thúc bạn lao ra ngoài kia làm những điều chướng tai gai mắt. 2. Tối về, ...

1. Mùi trẻ con Đi làm về mở cặp ra thấy nồng lên một mùi gì đó rất khó gọi tên. Hoà trộn giữa mùi của bọn trẻ, mùi của căn phòng, mùi nước lau sàn trái vải, mùi nắng mưa, mùi của thứ cát dính trên tóc và dưới giày và nhờ đó đã theo bọn trẻ vào phòng, mùi bữa ăn xế, mùi của các thứ cây nhiệt đới, mùi sân chơi cao su của các bé mầm non bị nung nóng, chợt nồng lên khi cơn mưa xối xuống. Cái mùi đó cứ vương vấn không tan. 2. Xe buýt trong mưa Ba giờ chiều trời đổ mưa tầm tã. Mưa to như trút nước, như giận hờn. Mấy đứa chưa có ba mẹ đón về, túm tụm rúm ró dưới những chiếc dù cam to lớn. Mưa lạnh nhưng mưa cũng thật thích. Tạt nước mưa sao mà khoái. Từ ngoài cổng, hình ảnh đoàn xe buýt bắt đầu đi qua. Xe buýt lừng lững lao đi trong mưa, cái nọ tiếp nối cái kia. Xe buýt đầy trẻ con, hẳn chúng đang ấm áp bên trong, đang đùa giỡn kệ cơn mưa. Xe buýt đi, người dẫn trẻ lên buýt cầm biển hiệu quay về phòng, cởi bỏ chiếc áo khoác chỉ mặc khi trực, uống một cốc trà, nhẹ nhõm. Xe buýt ngoài k...

1. Một bức hình xinh xắn cuối ngày. Những mảng màu xanh đỏ tím vàng như nhuộm vào một ánh sáng đáng yêu. Những chữ cái vụng về cứ toát ra một niềm hạnh phúc đơn giản.  Dùng ký ức để dạy học là việc mình hay làm, tức là: mình hay nghĩ xem hồi xưa mình thích học kiểu gì để dạy học sinh như vậy. Nhưng lần này hơi vất vả. Ký ức này xa quá, phải lần tìm bằng những sợi chỉ nhỏ mảnh mai, xuyên qua thời gian và nhiều không gian để tới được tận cái lúc đứng dưới sân trường làng nhỏ bé, dưới hai tầng nhà sơn vàng khiêm tốn mà hồi đó sao trông kỳ vĩ. Dù sao thì cũng cám ơn công việc này đã cho mình cơ hội làm điều đó. Giáo dục tuyệt vời nhất đơn giản nhất (chưa đọc sách nhưng lúc nào mấy chữ này cũng ám vào đầu). Mình đã làm bằng bản năng và niềm tin vào sự sáng suốt của đầu óc con trẻ. Chúng thích gì nhất thì đó chính là chân lý. Một ví dụ đơn giản là nếu người ta hay chửi vụ đọc chép, đọc đồng thanh, đọc to, đọc thuộc là ngớ ngẩn phản giáo dục, thì tự nhiên mình thấy học sinh m...